Tom Clancy: een achtergrond

• 04 oktober 2023
• Overig
• Marinus van de Velde

Tom Clancy: een achtergrond

Tom Clancy overleed op 1 oktober 2013. Clancy was toen al een tijdje ziek. Hij liet bij zijn overlijden een wereld aan technothrillers achter; boeken waarin technische non-fictie met spannende fictie wordt vermengd. Wij duiken in de wereld van Tom Clancy.

Clancy werd in 1947 in Baltimore geboren. Al als kind droomde hij van een militaire loopbaan, maar dat werd hem niet. Door zijn slechte ogen kon hij een carrière als militair vergeten. En tja, wat ga je dan doen? Hij werd verkoper van verzekeringen, maar zijn echte passie was scheepvaart. Hij poogde er een thriller over te schrijven en dat werd in 1984 De jacht op de Red October. Ondanks goede kritieken verkocht het boek niet spectaculair. Maar het lot was Clancy goed gestemd. President Ronald Reagan las het boek en gaf in de media aan dat hij het ‘perfect’ vond. En dat bleek de beste reclame te zijn die Clancy kon hebben; miljoenen exemplaren gingen over de toonbank en het boek werd uiteindelijk ook verfilmd met Sean Connery en Alec Baldwin in de hoofdrol. De jacht op de Red October verhaalt over de Russische kapitein Marko Ramius in de Sovjet-tijd, die een gloednieuwe onderzeeboot onder zijn hoede krijgt. Maar hij is wat anders van plan; hij wil met boot en al deserteren naar de Amerikanen. Maar die zijn niet op de hoogte van zijn plannen en denken dat Ramius hen wil aanvallen…

Na De jacht op de Red October ging het snel met Clancy’s faam. Het boek introduceerde Jack Ryan en die kwam uiteindelijk meer dan 20 keer terug in de boeken van Clancy. En het bleef in de familie, want uiteindelijke maakte ook zoon Jack jr. zijn entree als lid van de geheime organisatie De Campus. Enkele van de beste thrillers van Clancy’s hand zijn Uitstel van executie, Golf van Ontzetting en De Beer en de Draak. Na 9/11 kreeg Clancy -onbedoeld- weer extra aandacht. Want het was deze auteur die in Ereschuld ook een aanslag met een Boeing liet plaatsvinden. Weliswaar niet op het WTC of het Pentagon, maar op Het Capitool.

Naast fictie schreef Clancy ook non-fictie. Zo schreef hij De slag om Koeweit¸ Special Forces en Woestijnstorm.

Niet alle boeken waren van dezelfde hoge kwaliteit. Toen in het begin van de 21ste eeuw het lange tijd stil was geweest rondom Clancy, verscheen De tanden van de tijger. Het was de eerste kennismaking met zoon Jack jr. en De Campus en direct ook de minste in de reeks. Het boek kwam bij ThrillZone niet verder dan **. Daarna pakte Clancy de stijgende lijn echter weer op en dat deed hij met co-auteurs, zoals Mark Greaney.

Ondertussen timmerde de auteur ook op andere platforms aan de weg. Zo werkte hij samen met game-ontwikkelaar Ubisoft. Zijn boek Uur van de Waarheid werd gebruikt als input voor de shootergame Rainbow Six. Daarnaast volgden bijvoorbeeld meerdere titels in de serie van de shooter Ghost Recon.

Naast De jacht op de Red October vonden meer boeken hun weg naar het witte scherm. Patriot games en Clear and Present Danger werden verfilmd met Harrison Ford in de hoofdrol en in The Sum of all Fears speelt Ben Affleck de hoofdrol. Onlangs werd Jack Ryan nog opgevoerd als hoofdpersonage in een tv-serie (Jack Ryan) voor Amazon en dat werd een succes. En ook dat is niet het laatste wapenfeit van Clancy-adaptaties op het witte scherm; De meedogenlozen van Clancy introduceerde John Kelly/John Clark in Without Remorse. Het boek is verfilmd met Michael B. Jordan in de hoofdrol, maar de plot lijkt geenszins op het boek. Ook de kritieken waren nogal wisselend. Deze film is echter een opmaat van een verfilming van Uur van de Waarheid (Rainbox Six). Een releasedatum is nog niet bekend.

En ook de boeken van Clancy worden nog steeds geschreven, maar nu door ghost writers als Mark Greaney, Mike Maden en Grant Blackwood. Tegenwoordig scharen ook Marc Cameron en Don Bentley zich in de rij van co-auteurs. De boeken zijn niet van hetzelfde niveau als de grootmeester zelf, maar ze zijn een aardige vervanging. Als voorbeeld; Bentley richt zich vooral op de actie in de boeken, waarbij Cameron vooral de geopolitieke lijn volgt. Dat laatste voegt zich meer in de traditie van de grootmeester zelf.

Tom Clancy overleed op 1 oktober 2013 aan hartfalen in zijn geliefde Baltimore. Het was al langer bekend dat hij een zwak hart had. Een paar jaar ervoor kreeg hij al een by-pass na een hartaanval. Hij laat een ware erfenis aan boeken na en een eigen bedacht subgenre; de technothriller zal altijd herinnerd worden als de uitvinding van Clancy.

Nieuwsgierig naar de Tom Clancy-boeken? 

Tom Clancy

1. The Hunt for Red October (1984, De jacht op de Red October) recensie hier
2. Patriot Games (1987, Ongelijke strijd) 
3. The Cardinal of the Kremlin (1988, Kardinaal van het Kremlin) recensie hier
4. Clear and Present Danger (1989, De Colombia connectie) 
5. The Sum of All Fears (1991, Golf van ontzetting) recensie hier
6. Without Remorse (1993, De meedogenlozen) recensie hier
7. Debt of Honor (1994, Ereschuld) recensie hier
8. Executive Orders (1996, Uitstel van executie) recensie hier
9. Rainbow Six (1998, Uur van de waarheid) recensie hier
10. The Bear and the Dragon (2000, De beer en de draak) recensie hier
11. Red Rabbit (2002, Het rode gevaar) recensie hier
12. Locked On (2011, In het vizier) recensie hier
13. Threat Vector (2012, Dubbele dreiging) recensie hier
14. Command Authority (2013, Op commando) recensie hier

Door co-auteurs

15. Support and Defend (2015, Verdenking van verraad) recensie hier
16. Full Force and Effect (2016, In de aanval) recensie hier
17. Commander in Chief (2017, Opperbevel) recensie hier
18. True Faith and Allegiance (2018, Vriend of vijand) recensie hier
19. Power and Empire (2019, In zijn macht) recensie hier
20. Oath of Office (2019, Eer en geweten) 
21. Code of Honour (2020, Erecode) recensie hier
22. Shadow of the Dragon (2022, Schaduw van de draak) recensie hier
23. Doelwit (2023) recensie hier
24. Command and control (2023, Commandocentrum) recensie hier

Jack Ryan Jr.

1. The Teeth of the Tiger (2003, De tanden van de tijger) recensie hier
2. Dead or Alive (2010, Op leven en dood) recensie hier
3. Locked On (2011, In het vizier) recensie hier
4. Threat Vector (2012, Dubbele dreiging) recensie hier
5. Command Authority (2013, Op commando) recensie hier
6. Doelwit (2023) recensie hier

John Clark

1. Without Remorse (1993, De meedogenlozen) recensie hier
2. Rainbow Six (1998, Uur van de waarheid) recensie hier