Apotheose

• 30 januari 2026
• Nederlandstalig
• Jelle van de Kruijs

Apotheose

• Serie

  Simon Ryevaar

• Auteur(s)

  Jeroen Windmeijer, Tjarko Evenboer

• Uitgeverij(en)

  Xander Uitgevers

• Jaar van uitgave

  2025

• Thrillzone score

  4
• Deel deze recensie

Jeroen Windmeijer (1969) studeerde filosofie en culturele antropologie. Hij werkte jarenlang als docent godsdienst en maatschappijleer, voordat hij doorbrak als auteur van religieus‑historische thrillers. Sinds zijn debuut Het Petrusmysterie (2015) bouwde hij een omvangrijk oeuvre op en groeide hij uit tot een van de bekendste Nederlandse schrijvers binnen het fact‑fictiongenre.

Tjarko Evenboer (1983) studeerde communicatie en werkte aanvankelijk niet primair als romanschrijver, maar als auteur, scenarist en cartoonist. Hij werd landelijk bekend als co-auteur en tekenaar van de populaire cartoonreeks Evert Kwok, die uitgroeide tot een breed multimedia fenomeen (albums, scheurkalenders, vakantieboeken, social media).

De samenwerking tussen Jeroen Windmeijer en Tjarko Evenboer is ontstaan vanuit een sterke wederzijdse herkenning in zowel hun inhoudelijke interesses als hun persoonlijke levensloop. Het eerste contact verliep via Facebook Messenger en mondde uit in een lang, intensief gesprek, waarin al snel duidelijk werd dat hun ideeën over religie, geschiedenis en storytelling opvallend goed op elkaar aansloten. Dat gesprek vormde het startpunt voor het plan om samen een thriller te schrijven.

Hun kwaliteiten bleken daarbij uitgesproken complementair. Windmeijer brengt zijn antropologische achtergrond, grondige historische research en literaire uitwerking in, terwijl Evenboer zorgt voor diepe Bijbelkennis, scherpe wat‑als‑vragen en een heldere, gestructureerde opbouw van het verhaal. Vanaf het begin committeerde het duo zich aan een langetermijnproject, wat resulteerde in de Simon Ryevaar‑trilogie: Openbaring (2023), Revolutie (2024) en Apotheose (2025). Alle delen zijn los te lezen, maar voor extra context en een sterkere verhaallijn lees je ze het best in chronologische volgorde.

Apotheose vormt het sluitstuk én de climax van de Simon Ryevaar‑trilogie. In zijn fanatieke zoektocht naar een eeuwenoud perkament laat een religieus gemotiveerde moordenaar een spoor van dood en verderf achter: restaurateurs worden vermoord in Stuttgart en Leiden, hun voorhoofden verminkt met een zonneteken van zeven bloederige punten.

Voor de Leidse recherche, onder leiding van Timon Godart, is dat reden genoeg om religieus antropoloog Simon Ryevaar opnieuw in te schakelen. Het gevonden perkament bevat een cryptische boodschap die een radicaal nieuw licht werpt op het christendom en op de rol van Paulus, de invloedrijkste apostel van Jezus Christus. Al snel blijkt dat deze vondst slechts het topje van de ijsberg is: er circuleren meerdere perkamenten, elk met aanwijzingen die samen een explosieve waarheid onthullen.

Met een moordenaar die vastbesloten is alle sporen uit te wissen, zijn de bezitters van de perkamenten – en iedereen die ermee in aanraking komt – hun leven niet zeker. Samen met zijn vriendin, journalist Nova le Temps, raakt Simon verwikkeld in een nietsontziende race tegen de klok, waarin niet alleen mensenlevens, maar ook de waarheid zelf op het spel staan.

Schrijven over religie is net als koorddansen, zeker wanneer je een scherp standpunt inneemt. In Apotheose betreden Jeroen Windmijer en Tjarko Evenboer opnieuw dat koord. Het duo graaft in de oorsprong van het christendom en zoomt in op één figuur: Paulus. Een onderwerp als dit vraagt om archeologische precisie, respect voor bronnen en een behoedzame toon. Precies die combinatie proberen de auteurs hier te vinden.

Het centrale idee is gedurfd: Windmijer en Evenboer werpen een ander licht op Paulus, misschien wel Christus’ bekendste apostel, door te suggereren dat hij mogelijk als een agent in dienst van Rome fungeerde. Zijn taak? Het temmen van Joodse opstandigheid door de messiasverwachting te neutraliseren: Jezus neerzetten als dé reeds gekomen messias, gestorven aan het kruis en daarmee de hoop op een toekomstige bevrijder in te dammen. 

Dat Jezus Joods was, is bekend; prikkelend is hier vooral de vraag naar de betrouwbaarheid van Paulus’ visioenen en de vaststelling van Jezus als gehoopte messias. De eerste 150 pagina’s bouwen zorgvuldig aan deze hypothese. Er wordt ruim tijd genomen voor context, tekstuitleg en bewijsvoering. Simon Ryevaar, docent theologie aan de Universiteit Leiden en expert op het gebied van religieuze symboliek, wordt door rechercheur Timon Godart ingeschakeld en duikt, samen met zijn dochter en zijn vriendin, journaliste Nova le Temps, in de materie. De informatie is overvloedig maar helder verwoord; ook lezers zonder theologische kennis kunnen volgen. Het is prettig hoe de auteurs de lezer bij de hand nemen zonder kinderachtig te worden.

Zodra het historische fundament staat, wint de thriller aan vaart. Doordat een gevaarlijke moordenaar en geloofsfanaticus achter dezelfde geheime perkamenten als Simon en Nova aanzit wint het verhaal aan spanning en tempo. Het verhaal weeft religie, geschiedenis en mysterie op een Dan Brown‑achtige manier door elkaar. De sfeer van avontuur wordt sterker naarmate Simon en Nova, met een doorgedraaide achtervolger op hun hielen, via Malta, Griekenland en Frankrijk op zoek gaan naar ontbrekende perkamenten. Juist daar had het boek nog meer kunnen schitteren: de locaties bieden kansen voor een rijker gevoel van plaats en ritueel, die niet altijd ten volle worden benut.

Apotheose is een ambitieuze thriller die intellectuele nieuwsgierigheid overtuigend weet te verbinden met spanning. De centrale hypothese rond Paulus is uitgesproken controversieel, maar tegelijk prikkelend en biedt ruim stof tot nadenken. In het slotdeel bereikt het verhaal zijn ware apotheose: een geheim genootschap treedt uit de schaduw en het diepste geheim achter het christendom – en religie in bredere zin – wordt binnen de context van het boek onthuld.

Uiteraard onthouden de auteurs de lezer hier geen gemakkelijke waarheid. Omwille van spoilers blijven de details onbesproken, maar duidelijk is dat deze fictieve theorie bij menig gelovige de nodige discussie zal oproepen. De claims balanceren behoedzaam op het dunne koord tussen verbeelding en overtuiging, maar zijn tegelijkertijd verrassend en met opmerkelijke zorg onderbouwd.

Apotheose is een boek dat de lezer thematisch echt moet liggen om niet weg te zakken in religieus drijfzand. Het vormt een gedurfd sluitstuk van de reeks rond Simon Ryevaar. Die gedurfdheid schuilt echter niet zozeer in klassieke thrillerelementen als spanningsopbouw, actie, psychologische diepgang of dreiging. Ze ligt vooral in de thematische keuzes die Windmijer en Evenboer durven te maken: in de verhaallijn die zij verkennen en de theologische ideeën die zij expliciet delen. Geloofwaardig? Daar valt zeker over te redetwisten. Maar intrigerend en geestverruimend is het boek zonder twijfel.