De hel

• 11 februari 2026
• Thriller
• Jelle van de Kruijs

De hel

• Serie

  N.v.t.

• Auteur(s)

  Carmen Mola

• Uitgeverij(en)

  Xander Uitgevers

• Jaar van uitgave

  2024

• Thrillzone score

  4
• Deel deze recensie

Jarenlang hing er een zweem van mysterie rond de naam Carmen Mola. Wie schuilde er achter deze succesvolle maar ongrijpbare Spaanse thrillersensatie? Het bleef gissen… tot oktober 2021, toen Carmen Mola naar het podium werd geroepen om de prestigieuze Premio Planeta, onder het toeziend oog van onder meer koning Felipe en koningin Letizia, in ontvangst te nemen. Wat een feestelijk literair moment had moeten worden, sloeg om in verbijstering toen niet een schrijfster maar drie mannen het podium betraden: Agustín Martínez, Jorge Díaz en Antonio Mercero. De onthulling leidde tot felle kritiek, vooral vanuit feministische hoek vanwege het verzonnen vrouwelijke profiel, gezien als misleiding en marketingtruc. In de jaren daarna bleef de controverse voortwoekeren: sommige boekhandels weerden hun boeken. Desondanks bleven de verkoopcijfers stabiel. 

De controverses rond Mola blijven niet beperkt tot de onthulling van de ware identiteit van de auteur; ook de stijl van het trio – gekenmerkt door extreem gewelddadige, grafische passages – blijft de tongen losmaken. Die lijn was al duidelijk zichtbaar in de Elena Blanco‑reeks (De zigeunerbruid, Het duistere net, Het jaar van het varken) en werd in hun historische roman Het beest zelfs nog explicieter doorgetrokken. Ook hun nieuwste boek, het onheilspellend getitelde De hel, is bepaald niet voor tere zieltjes…

De hel, een titel die weinig goeds voorspelt, is een wrede historische thriller die zich ontvouwt tussen het onrustige Madrid van 1866 en de bloedige slavernij op Cuba. In Spanje ontmoeten we Mauro, een jonge revolutionair die zich verzet tegen het regime van koningin Isabella II, en Leonor, een actrice en danseres die ongewild in zijn strijd wordt meegesleurd. Wanneer de autoriteiten haar op de hielen zitten, vlucht Leonor naar Cuba; Mauro volgt haar, vastbesloten haar niet opnieuw te verliezen. Maar op het tropische eiland blijkt de werkelijkheid nog genadelozer: een samenleving gebouwd op slavernij, uitbuiting en gruwelijke rituelen. Terwijl Mauro’s vuur voor rechtvaardigheid weer opnieuw oplaait, raken Leonor en hij verstrikt in een gewelddadig web van politieke intriges en stuiten ze op een sadistische moordenaar die de slavenhandel koste wat kost wil beschermen. De gruwelijkheden die ze daar aantreffen zijn zo duivels dat ze nauwelijks het daglicht kunnen verdragen…

Laten we er geen doekjes om winden: in de nieuwste Mola worden de dodelijke rituelen waaraan de moordenaar zijn slachtoffers onderwerpt met een bijna pervers oog voor detail beschreven. Zowel het fictieve slachtoffer als de lezer wordt bepaald niet gespaard. Mola is geen horrorauteur, maar raakt wel de grenzen van het genre.

Tegenover al die gruwel zet Mola echter ook iets kwetsbaars en menselijks: met opmerkelijke tact, nuance en respect weten Martínez, Díaz en Mercero de dagelijkse verschrikkingen van het Spaanse slavernijverleden te vangen, zonder te vervallen in effectbejag. Het verhaal is rauw, eerlijk en zet de lezer aan het denken.

De hel laat zich grofweg opdelen in twee plotlijnen. Enerzijds is er het realtime verslag door de ogen van Mauro en Leonor, eerst in het opstandige Madrid en later in het broeierige Cuba. Anderzijds zijn er de fragmenten uit het dagboek van een onbekende schrijver, iemand die de moordenaar kent en langzaam maar zeker in diens perverse rituelen wordt meegezogen. Vooral die stukken zijn ronduit huiveringwekkend. 

Het zijn de dagboekfragmenten die je ziel binnendringen en verscheuren, terwijl de hoofdstukken rond Mauro en Leonor juist het kloppend hart en de emotionele kern vormen van het boek. Ze ademen romantiek, passie en gevoeligheid. De twee verhaallijnen contrasteren daarmee niet alleen in stijl, maar ook in betekenis, terwijl ze elkaar gedurende het boek steeds meer aanvullen en versterken. 

Gaandeweg wordt duidelijk dat de rituele moorden niet zomaar fungeren als een plotlijn vol horror, maar juist een vergrootglas leggen op het onuitspreekbare geweld van de slavernij. Ze maken het ongrijpbare concreet: een uitvergrote uitwerking van de pijn, angst, controle, onderwerping en vooral de ongelijkwaardige machtsverhoudingen tussen wit en zwart. Door het leed en de misstanden op de plantages onder woorden te brengen en deze tot ritueel te verheffen geven de auteurs gewicht aan een thema dat anders had kunnen wegzakken in historische afstand. Het bloedvergieten van Mola heeft dus een duidelijkere en betekenisvollere reden dan de meeste lezers het zullen toedichten. 

De hel telt zo’n 450 pagina’s en is, net als Het beest, een dikke pil. Wederom kunnen de auteurs het niet helemaal laten om hier en daar in herhaling te vervallen, al is dit boek qua opbouw en storytelling duidelijk strakker neergezet dan zijn voorganger. De locatie – het 19e‑eeuwse Cuba – doet wonderen voor de sfeer en de leeservaring. Het zonnige decor van feest, dans, rum en de weelde van de elite vormt een scherp en intrigerend contrast met de plantages die daarachter schuilgaan, waar tot slaaf gemaakten onder een verstikkend systeem van uitbuiting leven. Mola vangt beide werelden overtuigend, met zichtbaar veel kennis van de tijdgeest en de gebruiken van toen. Hun achtergrond als tv‑scenaristen geeft het verhaal bovendien die filmische toevoeging die hun werk kenmerkt.

Het slotakkoord van deze duistere thriller is opnieuw een emotioneel lichtpunt, groots en theatraal in de best denkbare zin: een bitterzoet einde dat nog lang blijft hangen. Wie vreest voor een helse tocht kan opgelucht ademhalen: De hel is rauw, maar nooit een straf om te lezen. Het is een confronterend, zelfbewust en gepassioneerd werk dat nog lang zal nabranden in je binnenste.